Vài ý nghĩ nhân có Dự luật mới của Hoa Kỳ

về Nhân quyền ở Việt Nam

 

Trần Anh
RFA. 27.7. 2004

Hôm 19-7-2004, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua Dự luật H.R. 1587 nhằm "Cổ vũ Tự do và Dân chủ tại Việt Nam" với 323 phiếu thuận, 45 phiếu chống và 65 dân biểu không bỏ phiếu. Trong Dự luật đó có nói rõ Hoa Kỳ sẽ không cấp viện trợ ngoài mục đích nhân đạo cho Việt Nam, trừ khi Tổng thống Hoa Kỳ chứng nhận là Hà Nội đã thả hết tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm và có những bước tiến rõ rệt để cải thiện tình hình nhân quyền tại Việt Nam.

Ông Trần Anh, một cựu đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam, hiện đang sinh sống và làm vịêc tại Liên bang Nga có bài phân tích sau đây, do Thanh Quang và Thy Nga đọc. Xin được lưu ý quý thính giả rằng những ý kiến trình bày trong bài là của ông Trần Anh.

Lại một lần nữa, các nhà cầm quyền của nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam được nêu đích danh là vi phạm nghiêm trọng nhân quyền, đàn áp phong trào dân chủ, bóp nghẹt các tôn giáo, và giam cầm phi pháp những tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm.

Chính vì thế, ngay sau khi được tin Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua Dự luật H.R. 1587 này, các nhà cầm quyền Việt Nam đã mạnh mẽ phản ứng. Cũng như mọi khi, phát ngôn viên Bộ Ngọai giao Việt Nam tuyên bố rằng, dự luật đã, xin trích nguyên văn như sau, "xuyên tạc và bóp méo tình hình ở Việt Nam", "là sự can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của Việt Nam, làm tổn thương tình cảm và lòng tự trọng của nhân dân Việt Nam. Việc làm này đi ngược lại xu hướng cải thiện và phát triển quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ, hoàn toàn trái với lợi ích của nhân dân hai nước."

Ban Đối ngọai của Đảng CSVN thì cho đây là "sản phẩm của những đầu óc kỳ thị hẹp hòi, phớt lờ sự thật đang diễn ra ở Việt Nam". Thông tấn xã Việt Nam cũng lên án Dự luật H.R. 1587 đã "xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam, vu cáo chính phủ Việt Nam đàn áp tôn giáo; yêu cầu Chính phủ Mỹ ngừng viện trợ không thuộc lĩnh vực nhân đạo đối với Việt Nam nhưng lại tăng các khỏan tiền dành cho những tổ chức, cá nhân hoạt động trái pháp luật Việt Nam, cho bộ máy tuyên truyền vu cáo chống phá Việt Nam." Các báo trong nước có những bài viết trình bày quan điểm tương tự.

Chúng ta hãy khách quan xem Dự luật Nhân quyền vừa được Hạ viện Hoa Kỳ thông qua có thật là đã "xuyên tạc và bóp méo tình hình ở Việt Nam", "xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam, vu cáo chính phủ Việt Nam đàn áp tôn giáo..." như lời phản đối của phía Việt Nam hay không? Theo các hãng thông tấn cũng như các tổ chức nhân quyền quốc tế, thì vừa qua Đảng và nhà nứơc Việt Nam đã trấn áp khốc liệt đồng bào các sắc dân thiểu số, nhất là những người theo đạo Tin lành và Công giáo ở Tây Nguyên, đập phá các nhà nguyện của tín đồ Tin Lành tại Kon Tum và vài nơi khác, đặc biệt là đã đàn áp dã man những người dân Tây Nguyên đưa thỉnh nguyện đòi được tự do tôn giáo, đòi được bảo vệ đất đai, rừng rú của họ bị xâm chiếm phi pháp.

Ngoài ra, nhà cầm quyền Việt Nam hiện đang giam cầm những người dân chủ dám nói lên sự thật về tình trạng tham nhũng, dám phát biểu ý kiến của mình một cách ôn hoà và hợp pháp để đòi tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tôn giáo. Thực tế là giáo sư Nguyễn Đình Huy, ông Phạm Thái, bác sĩ Nguyễn Đan Quế, linh mục Nguyễn Văn Lý, bác sĩ Phạm Hồng Sơn, cựu chiến binh Nguyễn Khắc Toàn, v.v... đang phải ngồi trong tù với những lời buộc tội thiếu cơ sở. Thực tế là hai vị hoà thượng Thích Huyền Quang, Thích Quảng Độ, thượng toạ Thích Tuệ Sỹ, Thích Không Tánh, Thích Trí Siêu, ba vị linh mục Phan Văn Lợi, Nguyễn Hữu Giải, Chân Tín, nhà lãnh đạo Phật giáo Hoà Hảo Lê Quang Liêm, nhà lý luận Hà Sỹ Phu, nhà thơ Bùi Minh Quốc, cựu chiến binh Vũ Cao Quận, Trần Dũng Tiến, luật sư Lê Chí Quang, vẫn còn "quản chế", tức là giam giữ tại gia. Cụ Hoàng Minh Chính, tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang, nhà văn Hoàng Tiến và nhiều người khác đang bị bao vây, theo dõi nghiêm ngặt. Những vụ án vừa phi pháp vừa lố bịch gần đây đối với nhà báo Nguyễn Vũ Bình, cựu đại tá Phạm Quế Dương, nhà nghiên cứu Hán Nôm Trần Khuê đã soi sáng thêm tính độc đóan của nhà cầm quyền Việt Nam.

Vì thế luận điệu được nêu ra để phản đối Dự luật H.R. 1587 không ai còn tin nữa, mà những người không tin trước tiên có lẽ lại chính là những ngừơi phát biểu luận điệu đó. Sự thật là không ai "xuyên tạc và bóp méo tình hình ở Việt Nam", "xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam, vu cáo chính phủ Việt Nam đàn áp tôn giáo...", mà người ta chỉ xác nhận một sự thật hai năm rõ mười mà thôi.

Bây giờ chúng ta hãy bình tĩnh xem trong Dự luật Nhân quyền của Hoa Kỳ đã đặt ra những vấn đề gì? Dư luật H.R. 1587 nêu ra điều quan trọng nhất là: nghiêm cấm Chính phủ Hoa Kỳ dùng tiền của nhân dân Mỹ đóng thuế viện trợ "không thuộc các chương trình nhân đạo" cho Chính phủ Việt Nam, chừng nào Chính phủ này chưa thả hết tù nhân chính trị và tôn giáo, đình chỉ lệnh giam tại gia hay bất kỳ hình thức bắt giam nào và phải tôn trọng quyền tự do tôn giáo, quyền tham dự các hoạt động tôn giáo mà không bị chính quyền ngăn cản.

Như vậy, Dự luật này không đả động đến viện trợ nhân đạo mà Hoa Kỳ vẫn giúp cho Việt Nam, mà chỉ nghiêm cấm Chính phủ Hoa Kỳ đem tiền của người dân Mỹ đóng thuế viện trợ "không thuộc các chương trình nhân đạo" cho Chính phủ Việt Nam mà thôi. Hơn nữa, việc nghiêm cấm này không phải là vô thời hạn, mà chỉ đến lúc nào Tổng thống Hoa Kỳ xác nhận và chứng minh được là Chính phủ Việt Nam đã thả hết tù nhân chính trị và tôn giáo, đình chỉ lệnh giam tại gia hay bất kỳ hình thức bắt giam nào và đã thật sự tôn trọng quyền tự do tôn giáo, quyền tham dự các hoạt động tôn giáo của người dân, thì lúc đó viện trợ "không thuộc các chương trình nhân đạo" cho Chính phủ Việt Nam được tiếp tục lại.

Như thế mà các vị đại diện của chính quyền Việt Nam cứ la lên rằng Dự luật H.R. 1587 "là sự can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của Việt Nam, làm tổn thương tình cảm và lòng tự trọng của nhân dân Việt Nam", là "đi ngược lại xu hướng cải thiện và phát triển quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ, hoàn toàn trái với lợi ích của nhân dân hai nước" thì thật là quá vô lý. Viện trợ của Hoa Kỳ là do tiền thuế của dân Hoa Kỳ đóng, dân biểu là đại diện cho cử tri Hoa Kỳ thì người ta có quyền nghiêm cấm Chính phủ nước người ta không được đem tiền túi của dân đóng để cấp cho chính quyền một nước - như Việt Nam hiện nay - đang vi phạm nghiêm trọng nhân quyền, đang giam giữ nhiều tù nhân chính trị và tôn giáo, đang bóp nghẹt và đàn áp quyền tự do ngôn luận, tự do tôn giáo... Cái đó thực sự là quyền chính đáng của người ta, thế thì sao các vị đại diện của chính quyền Việt Nam lại có thể gọi đó "là sự can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của Việt Nam" được?

La lối như vậy thì chính các vị đã "can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của" Hoa Kỳ rồi đó. Còn cái chuyện gọi là "đi ngược lại xu hướng cải thiện và phát triển quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ, hoàn toàn trái với lợi ích của nhân dân hai nước" chỉ là những lời lẽ đao to búa lớn vô bổ trong chính trị thực tiễn mà thôi. Người cầm quyền sáng suốt thì phải biết nghe những lời phê phán của công luận thế giới mà sửa đổi chính sách của mình, cụ thể là thả hết các tù nhân chính trị và tôn giáo, xoá bỏ nghị định 31/CP (14.4.1997), tức là nghị định vi hiến, cho phép công an và chính quyền địa phương tự ý quản chế các công dân, mà không đưa ra toà án xét xử, chấm dứt việc giam giữ công dân tại gia, đồng thời chấm dứt việc đàn áp, bóp nghẹt các tôn giáo. Làm những điều như thế thì chắc chắn cái điều khoản "nghiêm cấm" kia trong Dự luật H.R. 1587 sẽ mất tác dụng ngay, và lúc đó cả hai nước sẽ cùng đi xuôi theo "xu hướng cải thiện và phát triển quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ" và "hoàn toàn" hợp "với lợi ích của nhân dân hai nước".

Tóm lại, mọi sự chỉ tuỳ thuộc ở các nhà cầm quyền Việt Nam. Vì thế, thay vì la lối rùm beng, mong rằng các vị hãy bắt tay làm những việc thực tế và cụ thể đã nói trên cho người dân được nhờ. Vì Hoa Kỳ mà cúp các khoản viện trợ "không thuộc các chương trình nhân đạo" cho Chính phủ Việt Nam, thì người bị thiệt trước nhất chính là người dân Việt Nam.

Điều khoản khác làm cho các nhà cầm quyền Việt Nam lo ngại nữa là Dự luật H.R. 1587 giao cho Tổng thống Hoa Kỳ phải hàng năm xác nhận và chứng minh với Quốc hội việc Chính phủ Việt Nam thi hành các điều kiện đã nêu ra trên đây. Tục ngữ ta có câu "cây ngay không sợ chết đứng". Nếu Chính phủ Việt Nam thực sự tôn trong nhân quyền, không giam giữ một tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm nào, không quản chế công dân một cách vi hiến, không đàn áp tự do ngôn luận, tự do tôn giáo nữa thì chẳng việc gì phải lo ngại cả? Chính cái sự lo ngại của các nhà cầm quyền Việt Nam làm cho người dân càng lo ngại thêm, vì như thế là nhà cầm quyền không tin là mình có thể, hay thực sự muốn thi hành những điều vừa nêu trên. Nói một cách khác, người dân Việt Nam lo ngại là vì sợ "cây" nhà nước ta không "ngay" mà thôi. Chứ "cây" nhà nước mà "ngay" thì tất cả những điều khoản trong Dự luật đều chẳng có gì đáng lo ngại cả.

Cố nhiên, Dự luật H.R. 1587 còn phải được đem ra thảo luận và biểu quyết ở Thượng viện Hoa Kỳ mới có hiệu lực. Nhưng việc Hạ viện Hoa Kỳ thông qua Dự luật Nhân quyền Việt Nam với một đa số áp đảo như vậy đã là một sức động viên lớn cho những người dân chủ Việt Nam trong và ngoài nước, và cho những ai ước mong dân chủ hoá đất nước tăng thêm lòng tin ở chính nghĩa của mình, đồng thời thúc đẩy các nhà lãnh đạo còn có lương tâm và sáng suốt thực hiện một bước chuyển mới, để đất nước cùng nhịp bước với trào lưu dân chủ của thời đại. Đây đúng là thời điểm để các vị này suy nghĩ theo cái hướng tích cực./.