TUYÊN NGÔN NHÂN QUYỀN ASEAN

Một Bước Thụt Lùi Tệ Hại về Nhân Quyền

 

Nguyễn Thanh Trang

30-11-2012

 

 

Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN đă được Hội Nghị thượng đỉnh các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) công bố ngày 18-11-2012 tại Nam Vang, thủ đô Cam Bốt. ASEAN là một liên minh gồm có Thái Lan, Mă Lai, Singapore, Phi Luật Tân, Nam Dương, Brunei, Miến Điện, Lào, Cam Bốt và Việt Nam. Theo bản tin của hảng thông tấn AFP, các nhà lănh đạo ASEAN dă ca ngợi bản tuyên ngôn nầy như một thỏa ước lịch sử giúp bảo vệ nhân quyền cho 600 triệu người dân trong khu vực.

 

Tuyên Ngôn ASEAN khẳng định tôn trọng mọi nhân quyền căn bản như đă được đề cao trong bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền (Universal Declaration of Huamn Rights) của Liên Hiệp Quốc (LHQ), nhưng tiếc thay, trên thực tế đó chỉ là những lời hoa mỹ của những người chủ mưu đưa ra văn kiện đó để làm lá bùa cho các nhà cầm quyền độc tài và cộng sản trong khối ASEAN có quyền tiếp tục đàn áp dân chúng và chà đạp nhân quyền.

 

Thật vậy, ngay sau khi Tuyên Ngôn ASEAN được công bố, bà Navi Pillay, Chủ Tịch Ủy Hội Nhân Quyền LHQ đă lên tiếng kêu gọi ASEAN hăy đ́nh hoăn việc thi hanh Tuyên Ngôn nầy để tu chính cẩn lại, v́ theo bà, nó có quá nhiều lỗ hổng (loop holes) và không theo đúng tinh thần bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền của LHQ. Hàng trăm tổ chức nhân quyền khắp nơi, trong đó có các tổ chức nhân quyền tại các quốc gia hội viên ASEAN và nhiều tổ chức nổi tiếng thế giới như Amnesty International, Human Rights Watch, International Commission of Jurists, International Federation of Human Rights, Committee to Protect Journalists, v.v. đều đồng loạt chỉ trích bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN.

 

Họ cho rằng ASEAN đă bất chấp những quan ngại sâu xa của các giới chức cao cấp về nhân quyền LHQ và nhiều tổ chức nhân quyền uy tín trên thế giới, các nhà lănh đạo ASEAN đă công bố bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN, một văn kiện làm suy yếu chứ không giúp gia tăng hiệu năng bảo vệ nhân quyền theo chuẩn mực của LHQ. Trong bản lên tiếng chung của 55 tổ chức nhân quyền quốc tế công bố ngày 19-11-2012, có đoạn viết: “Đó là một văn kiện tuyên xưng quyền hạn của chính phủ được ngụy trang dưới h́nh thức một tuyên ngôn nhân quyền” (The document is a declaration of government powers disguised as a declaration of human rights).

 

Sau đây chúng ta thử t́m hiểu tại sao lại có những nghịch lư ấy?

 

Từ ngày bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền của LHQ ra đời từ năm 1948, những quyền làm người phổ quát đă được các quốc gia thành viên LHQ công nhận và đề cao. Theo đó, mọi người khắp nơi, không phân biệt nam nữ, màu da, tôn giáo, chủng tộc và thể chế chính trị, ai cũng có những nhân quyền căn bản giống nhau, như tự do tư tưởng, tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do đi lại, tự do nghiệp đoàn, tự do sinh hoạt đảng phái, tự do bầu cử, v.v.

 

Trong “Lời Mở Đầu”, Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền đă đưa ra những khuyến cáo quan trọng sau đây : (1) Sự tôn trọng nhân phẩm và quyền b́nh đẵng của mọi người trong đại gia đ́nh nhân loại là nền tảng của Tự Do, Công Lư và Ḥa B́nh thế giới; (2) Sự chà đạp nhân quyền đă đưa đến chiến tranh tàn khốc và dă man. Ước vọng cao cả nhất của mọi người là được sống trong an lạc và tự do; (3) Mọi quốc gia phải thiết lập các chế độ pháp trị để bảo vệ nhân quyền, giúp dân chúng không bao giờ bị dồn vào thế cùng để đến nỗi phải đứng lên chống lại đàn áp, bạo quyền; và (4) Mọi quốc gia đều có chung một quan niệm về Tự Do, và Nhân Quyền có tính cách phổ quát là điều tối quan trọng .

 

Vào năm 1998, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày công bố bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền và duyệt xét lại t́nh h́nh nhân quyền trên toàn cầu trong suốt 50 năm đă qua, LHQ nhận thấy tại nhiều quốc gia, nhân quyền vẫn c̣n bị chà đạp nặng nề, v́ vậy, vào ngày 9-12-1998, Đại Hội Đồng LHQ đă thông qua bản Phụ Đính Tuyên Ngôn Nhân Quyền nhằm ba mục tiêu quan trọng sau đây: (1) Minh định trách nhiệm của mọi cá nhân, tổ chức và nhất là vai tṛ của chính quyền trong sứ mạng đề cao và bảo vệ nhân quyền; (2) Khuyến cáo các chính phủ phải san định luật pháp quốc gia sao cho phù hợp với các điều khoản đă ghi trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền; và (3) Xác dịnh rơ là các quốc gia hội viên LHQ có trách nhiệm và quyền hạn lên tiếng tố cáo và chỉ trích bất cứ chính quyền nào vi phạm nhân quyền.

 

Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN ra đời là v́ có một số quốc gia thành viên ASEAN như Miến Điện, Lào, Thái Lan, Singapore, Cam Bốt và Việt Nam vẫn thường bị thế giới lên án chà đạp nhân quyền. Hơn 20 năm trước, ASEAN đă từng đưa ra Tuyên Ngôn Bangkok với chủ trương nhân quyền đặc thù Á Châu dựa vào quan niệm dị biệt văn hóa và hoàn cảnh địa dư để yêu sách thế giới không có quyền can thiệp vào vấn đề nhân quyền của các nước trong khối ASEAN. Nhưng Tuyên Ngôn đó đă bị Hội Nghị Nhân Quyền Thế Giới do LHQ tổ chức tại Vienna năm 1993 bác bỏ. Năm nay, nhân dịp Hội Nghị thượng đỉnh ASEAN được tổ chức tại thủ đô Nam Vang mà Cam Bốt là đương kim Chủ Tịch ASEAN, và v́ Cam Bốt và Việt Nam đều có những hồ sơ vi phạm nhân quyền tồi tệ, từng bị thế giới thường xuyên lên án, nên người ta nghi ngờ rằng hai nước nầy đă đồng lơa đề xướng và thuyết phục các thành viên khác thông qua Tuyên Ngôn ASEAN.

 

Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN hoàn toàn không có những điều khoản bảo vệ sự an toàn cá nhân như đă được đề cao trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền (TNQT). Thật vậy, theo LHQ, ai cũng có quyền được sống tự do và an toàn thân thể (Điều 3-TNQT), không ai có thể bị tra tấn hay bị những h́nh phạt hoặc đối xử tàn ac, vô nhân đạo, làm hạ thấp nhân phẩm (Điều 5-TNQT), không ai có thể bị bắt giữ, giam cầm hay lưu đày một cách độc đoán (Điều 9-TNQT), và ai cũng có quyền, trên căn bản hoàn toàn b́nh đẵng, được một ṭa án độc lập và vô tư xét xử một cách công khai và công bằng về những tơi trạng mà ḿnh bị cáo buộc (Điều 10-TNQT).

 

Không những thế, Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN c̣n giới hạn một số nhân quyền quan trọng viện dẫn lư do hoàn cảnh địa phương và quốc gia có những đặc thù chính trị, kinh tế, luật pháp, xă hội, văn hóa, lịch sử và tôn giáo (Điều 7-Tuyên Ngôn ASEAN). Thêm vào đó, việc thực thi nhân quyền c̣n bị lệ thuộc vào những hạn chế do luật pháp quốc gia ấn định v́ nhu cầu an ninh quốc gia, trật tự xă hội, y tế cộng đồng và an sinh của dân chúng (Điều 8-Tuyên Ngôn ASEAN).

 

Tóm lại, Tuyên Ngôn ASEAN đă đưa ra một thông điệp sai lầm nghiêm trọng về lư tưởng Nhân Quyền. Rơ ràng đây là một âm mưu đen tối của các nhà cầm quyền độc tài và cộng sản nhằm trốn tránh trách nhiệm nghĩa vụ quốc tế mà LHQ đ̣i hỏi tất cả các nước hội viên phải nghiêm chỉnh thực thi. Họ đưa ra văn kiện nầy như một bùa phép để biện minh cho dă tâm tiếp tục đàn áp, khủng bố và bỏ tù những người bất đồng chính kiến hoặc đ̣i hỏi tự do, dân chủ và công bằng xă hội như các dân oan khiếu kiện, các nhà báo tự do, các bloggers độc lập, v.v. V́ vậy, chúng ta có thể quả quyết rằng Nhân Quyền là khắc tinh của tất cả các chế độ dộc tài, cộng sản và sự ra đ̣i của Tuyên Ngôn Nhân Quyền ASEAN là một bước thụt lùi về Nhân Quyền rất nguy hại cho các dân tộc trong Hiệp Hội các nước Đông Nam Á.

 

Nguyễn Thanh Trang

(San Diego 30-11-2012)

 

 

Trở lại trang chính


Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam

[Trang nhà] [Về MLNQ] [Luật Nhân Quyềnn] [Tài liệu] [Tin nhân quyền] [Diễn đàn] [Tham gia] [Tải xuống] [Liên kết]