Việt Nam Phải Chấm Dứt Vi Phạm Nhân Quyền—Chứ Không Chỉ "Nói Suông"

Tuyên bố Chung của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền

 

 

Thông cáo Báo chí

Ngày 7 tháng 4 năm 2026

Kể từ khi đảm nhận vai trò lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 8 năm 2025, ông Tô Lâm đã liên tục viện dẫn các ngôn từ về "thượng tôn pháp luật," sự minh bạch và trách nhiệm giải trình. Tuy nhiên, những tuyên bố này lại không đi đôi với thực tế. Thay vào đó, chúng chỉ đóng vai trò như một lớp vỏ bọc che đậy cho một chiến dịch ngày càng gia tăng nhằm bịt ​​miệng những tiếng nói bất đồng và củng cố quyền kiểm soát.

Trong thời gian trước và sau Đại hội Đảng lần thứ 14, các cơ quan chức năng đã leo thang đàn áp trên khắp cả nước. Những công dân dám lên tiếng—dù là các nhà hoạt động, cựu tù nhân chính trị hay những người dùng mạng xã hội bình thường—ngày càng bị coi là mối đe dọa đối với nhà nước.

Leo thang Đàn áp những người bất đồng chính kiến

Chỉ trong vòng sáu tháng qua, gần 30 nhà hoạt động đã bị bắt giữ, hầu hết đều dựa trên các điều khoản an ninh quốc gia mơ hồ được thiết kế để hình sự hóa việc bày tỏ quan điểm một cách ôn hòa. Những đạo luật này đang được sử dụng đúng như mục đích ban đầu của chúng: trừng phạt công dân vì đã thực thi các quyền cơ bản được chính Hiến pháp Việt Nam và các cam kết quốc tế bảo đảm.

Mô hình này đã trở nên rõ ràng. Vào đầu tháng 3, cảnh sát Hà Nội đã bắt giữ cựu tù nhân lương tâm Lê Anh Hùng lần thứ ba theo Điều 117 (tuyên truyền chống Nhà nước). Vài tuần sau đó, chính quyền tại Đắk Lắk đã tuyên phạt cựu tù nhân chính trị Huỳnh Ngọc Tuấn mức án tám năm sáu tháng tù giam, tiếp theo là năm năm quản chế—cũng lại theo Điều 117. Đây không phải là những trường hợp đơn lẻ; chúng là một phần của chính sách đàn áp có hệ thống.

Gia tăng kiểm soát đối với Truyền thông

Vào cuối tháng 3, Đảng đã chính thức hóa quyền kiểm soát của mình đối với các thể chế quốc gia chủ chốt—bao gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam—bằng cách tái phân loại các cơ quan này thành những tổ chức trực thuộc Đảng. Các thể chế được tài trợ bằng ngân sách công giờ đây đã bị chuyển đổi mục đích một cách rõ ràng để trở thành công cụ phục vụ cho sự kiểm soát chính trị.

Đồng thời, công dân phải đối mặt với những khoản tiền phạt mang tính trừng phạt vì những phát ngôn trên không gian mạng. Trong một trường hợp điển hình, một cá nhân đã bị phạt 7,5 triệu đồng vì đưa ra dự đoán về việc giá nhiên liệu sẽ tăng—một nhận định hoàn toàn chính xác. Những hành động như vậy càng làm nổi bật một thực tế đơn giản: chính sự thật cũng đang trở thành điều đáng bị trừng phạt.

Mở rộng Giám sát và Kiểm soát Xã hội

Chính phủ đang nhanh chóng mở rộng bộ máy giám sát của mình, từ việc lắp đặt hàng loạt camera an ninh cho đến việc buộc công dân và các doanh nghiệp phải giao nộp dữ liệu cá nhân. Vấn đề ở đây không phải là an toàn công cộng mà là sự kiểm soát.

Làm trầm trọng thêm những lo ngại này, Bộ Công an đang thúc đẩy một nghị định quy định phạt tiền lên tới 70 triệu đồng đối với các cá nhân vì không "tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của chính mình." Quy định này vừa phi lý lại vừa nguy hiểm, thực chất là chuyển trách nhiệm của nhà nước sang cho công dân, đồng thời tạo ra những công cụ mới để áp đặt các hình phạt tùy tiện.

Kết luận và Lời kêu gọi hành động

Khoảng cách giữa lời nói và thực tế tại Việt Nam đã trở nên hoàn toàn thiếu tin cậy. Những lời hứa cải cách của ông Tô Lâm trở nên sáo rỗng khi đối diện với thực trạng đàn áp có hệ thống đang diễn ra dưới sự lãnh đạo của ông.

Một xã hội ổn định và thịnh vượng không thể được xây dựng dựa trên nỗi sợ hãi. Xã hội đó đòi hỏi phải có sự tin cậy, trách nhiệm giải trình và sự tôn trọng đối với các quyền tự do cơ bản—bao gồm quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí.

Chúng tôi kêu gọi giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam chấm dứt ngay lập tức việc đàn áp những người bất đồng chính kiến, bãi bỏ các đạo luật mang tính đàn áp, và cho phép xã hội dân sự độc lập hoạt động mà không bị can thiệp.

Chúng tôi cũng kêu gọi các chính phủ dân chủ và cộng đồng quốc tế không chỉ dừng lại ở những tuyên bố bày tỏ quan ngại, mà hãy thực hiện những hành động cụ thể. Việt Nam phải chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ của mình theo luật nhân quyền quốc tế. Nếu không có những thay đổi thực chất, những tuyên bố về sự tiến bộ và phát triển sẽ vẫn bị lung lay tận gốc rễ bởi chính sách đàn áp liên tục của chính phủ đối với người dân của mình.

 

Nguyễn Bá Tùng

Giám đốc Điều hành

Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam

 

Vũ Quốc Ngữ

Giám đốc

Người Bảo vệ Nhân quyền

 

 

           

 

 

Trở lại trang chính


[Trang nhà] [Về MLNQ] [Luật NQ] [Tài liệu] [Báo cáo NQ] [Giải NQVN ] [Diễn đàn] [Liên kết]